Podsumowanie działalności schronisk w 2024 r.
- w Polsce funkcjonowało ok. 204 zarejestrowanych schronisk dla bezdomnych zwierząt, tj. średnio jedno schronisko na 12 gmin
- schroniska dysponowały miejscami na łącznie ponad 38 tys. psów.
- pojemność schronisk była wykorzystywana w 61%,
- bieżący stan zwierząt w schroniskach wynosił ok. 23 tys. psów.
■ Łączny przepływ psów przez schroniska wyglądał następująco:
przychód 49.925 | =100%
-------------------------------------------------------------------------
rozchód 52.598 | =105%
-------------------------------------------------------------------------
wydane: 48.380 | ~91% rozdane (adopcja) 33.076 | ~66%
zwrócone właścicielom 15.557 | ~31%
------------------------------------------------------------
utracone: 4.218 | ~8% uśmiercone (eutanazja) 1.964 | <4%
padłe 1.817 | <4%
zbiegłe 113 | <1%
Uwagi o ewidencji zwierząt w schroniskach
Sporządzane przez PIW coroczne "Raporty z wizytacji schronisk", zawierające dane o przepływie zawierzą przez schroniska, nie są rzetelne:
- Dane nie bilansują się w przypadku 57 schronisk (tj, 28% wszystkich), a różnice bilansowe wynoszą 550 psów
- Raportowany stan zwierząt na koniec 2023 r. nie odpowiada stanowi przyjmowanemu jako początkowy w raporcie dotyczącym 2024 r. Tak jest w przypadku 35 schronisk, a różnice wynoszą łącznie 410 psów, w poszczególnych schroniskach sięgając nawet 149 psów.
- Rubryki raportu nie są wyczerpujące i jednolicie rozumiane. Najpierw rozchód żywych zwierząt kwalifikowany był wyłącznie jako "adoptowane" i gdy pojawiła się nowa kategoria "zwrócone właścicielowi" nie była ona konsekwentnie stosowana. Nie miały swojej rubryki nieoswojone koty, które po sterylizacji w schronisku były wypuszczane do środowiska.
Powodem tego bałaganu jest to, że choć prawo weterynaryjne wymaga prowadzenia bardzo szczegółowego wykazu zwierząt przebywających w schronisku, to jednak nie jest wymagane ani praktykowane, przeprowadzanie inwentaryzacji zwierząt. Wygląda na to, że dane do niektórych raportów nie opierają się na dokumentacji schroniska, lecz raczej na oświadczeniach osób prowadzących schronisko.
Tłem tej sytuacji jest to, że w zakresie kontroli administracyjnej schronisk przez Inspekcję Weterynaryjną znaczenie prawne ma tylko tzw. Lista SPIWET, która obejmuje wymagania weterynaryjne ustalone w rozporządzeniu. Natomiast Raporty z wizytacji, które wskazują dalszy los zwierząt umieszczonych w schroniskach, nie mają oparcia w prawie powszechnie obowiązującym, a są tylko wewnętrzną normą I.W., służącą publikowaniu "Rocznego raportu z wizytacji schroniska dla zwierząt".
Tym niemniej, wewnętrzna "Instrukcja Głównego Lekarza Weterynarii" w sprawie kontrolowania schronisk dla zwierząt stanowi, że:
(...) w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących dokumentacji, w szczególności gdy nieprawidłowości te powodują, iż nie jest jasny los zwierząt przyjmowanych do schroniska, powiatowy lekarz weterynarii powinien rozważyć wydanie (...) decyzji administracyjnej nakazującej wstrzymanie działalności (...)ponadto
(...) w przypadku podejrzenia, iż doszło do naruszenia art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt [tj. bezzasadnego uśmiercanig i znęcanig się] (...) powiatowy lekarz weterynarii powinen złożyć do organów ścigania (...) zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
■ ■ ■